Kontakt dziecka z biologiczną rodziną przed i po adopcji

Kontakt dziecka z biologiczną rodziną przed i po adopcji to temat, który budzi wiele emocji i pytań – zarówno wśród rodziców biologicznych, adopcyjnych, jak i samych dzieci. Wątpliwości dotyczą nie tylko kwestii prawnych, ale również dobra dziecka, jego tożsamości i bezpieczeństwa emocjonalnego.

W tym wpisie wyjaśniamy na przykładzie konkretnych historii dzieci, jak wygląda kontakt z biologiczną rodziną przed adopcją, (gdy dziecko przebywa w pieczy zastępczej) oraz po adopcji, jakie są możliwe formy kontaktu oraz co na ten temat mówi prawo oraz jak to wygląda w praktyce.

Historie dzieci…

Rodzice Amelki mają prawo zadzwonić raz w tygodniu do córki i z nią porozmawiać. Zadecydował o tym sąd. Dziewczynka przebywa w pogotowiu rodzinnym. Amelka bardzo przeżywa każdą rozmowę, wręcz sztywnieje na dźwięk telefonu. Nie trwa ona długo, zazwyczaj maksymalnie 5 minut. Potem Dziewczynka zamyka się w sobie, nie chce się bawić. Staje się osowiała i markotna. W nocy budzi się z płaczem. Amelka jest zawieszona między dawnym życiem, a obecnym. Nikt nie wie tak do końca, co spotkało ją w domu rodzinnym. Dlaczego tak reaguje? Mija czas, rodzice biologiczni nie odpuszczają. Dzwonią, a Dziewczynką co tydzień targają emocje.  

Dla dobra dziecka

Tosia jest niewiele starsza od Amelki. W jej przypadku również utrzymano kontakt z rodziną biologiczną. Mama nie przyjeżdża do dziewczynki, ale dzwoni. Teoretycznie powinna w każdy piątek. W praktyce wszystko zależy od tego, jak jej pasuje, czy nie ma pilniejszych zajęć. Często obiecuje też córce różne rzeczy, np. że ją odwiedzi w weekend. Raz nawet była. Tosia tak bardzo się cieszyła. Jednak większości obietnic kobieta nie dotrzymuje. Zapomina też o telefonach. Był miesiąc, że w ogóle nie interesowała się dzieckiem. Tosia czeka na każdy kontakt. Dla niej mama jest najważniejsza.  Gdy przychodzi piątek, a telefon milczy Dziewczynka płacze. Również jej sen staje się niespokojny. Opiekunowie robią co mogą, by odwrócić jej uwagę i jakoś zająć Tosię. Dziś znów jest piątek, czy tym razem mama wreszcie zadzwoni?

Utrzymywanie kontaktów rodzica biologicznego z dzieckiem

Przed adopcją rodzice biologiczni mają prawo do kontaktów z dzieckiem. Podobnie, jak i inni członkowie rodziny. Sąd opiekuńczy może je ograniczyć, ale tylko w wyjątkowych sytuacjach, np. w razie karalności rodzica, choroby psychicznej czy występowania szczególnie niebezpiecznych uzależnień. Za utrudnianie tych kontaktów ze strony opiekuna zastępczego grozi kara. Nawet rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej nie traci swoich praw.

Niestety zdarzają się sytuacje, że sąd wydaje zgodę na zabranie dziecka na święta przez rodziców biologicznych, nawet, gdy wcześniej dopuścili się przemocy wobec niego.

Oto historia Kamilka: chłopiec był bity przez ojca biologicznego. Mężczyzna znęcał się nad dzieckiem, czasem gdy miał zły humor kopał go i poniżał. Któregoś dnia tak pobił syna, że dziecko trafiło do szpitala. Ostatecznie sąd zdecydował o skierowaniu Kamilka do rodzinnego domu dziecka. Chłopiec przez blisko 2 miesiące budził się każdej nocy z krzykiem, czasem nawet po kilka razy. Miał też napady lękowe w ciągu dnia. Gdy poczuł się bezpiecznie, tuż przed świętami sąd podjął decyzję o „urlopowaniu” Kamilka do domu biologicznego. Chłopiec, gdy tylko się o tym dowiedział znów nie mógł spać. Prosił ciocię zastępczą, by mógł zostać. W Wigilię pojechał z ojcem do domu. Cały się trząsł. Wrócił po Świętach. Co przeżył w domu rodzinnym tego nie wie nikt, bo chłopiec o tym nie mówi. Zamknął się w sobie i stał się apatyczny, nieufny. Wróciły też koszmary, budzi się w nocy po kilka razy z krzykiem. Pod choinką czekał na niego prezent. Kamilek nawet nie chciał go odpakować…

Kontakt dziecka z rodziną biologiczną a adopcja

I na koniec jeszcze jedna historia małej Dziewczynki. Mama biologiczna Kasi jest osobą niezaradną życiowo i uzależnioną od alkoholu. Odebrano jej prawa rodzicielskie. Ojciec przebywa w więzieniu. Dziewczynka ze względu na swój wiek trafiła do rodziny zastępczej. Kobieta czując, że może stracić dziecko regularnie odwiedzała córkę. Kasia została zgłoszona do ośrodka adopcyjnego. Jej dobry stan zdrowia sprawił, że dość szybko udało się znaleźć kandydatów na rodziców adopcyjnych. Rozpoczęto przygotowania do adopcji. Doszło do sytuacji, że dziecko odwiedzała zarówno matka biologiczna, jak też i rodzice, pragnący przysposobić Kasię. Dziewczynka kochała mamę. Kobieta obiecywała jej, że wkrótce wrócą razem do domu. Kasia tylko tego pragnęła. Robiła wszystko, by nie zostać adoptowaną. Jej zachowanie, bunt, złość – sprawiły, że rodzina wycofała się ze starań o adopcję. „Ona tak kocha swoją mamę” – tłumaczyli.

Kasia nadal jest w rodzinie zastępczej.  Tym razem nowej, bo dotychczasowa musiała  zrezygnować ze swojej działalności. Źle zniosła przeprowadzkę. Niestety nie pomogła jej w tym mama biologiczna. Zniknęła z nowym partnerem z życia dziecka. Obecnie OA znalazł nowych kandydatów na rodziców adopcyjnych. Cały czas istnieje obawa, czy w życiu Kasi nie pojawi się znów mama.

Adopcja otwarta a kontakt z rodziną biologiczną

Adopcja otwarta oznacza, że rodzina adopcyjna i biologiczna mają ograniczoną wiedzę o sobie lub utrzymują ustalony wcześniej kontakt. W Polsce takie rozwiązanie należy do rzadkości, jednak badania naukowe pokazują, że może on mieć pozytywny wpływ na rozwój dziecka. Przykładowo w Wielkiej Brytanii rodzice adopcyjni wyrażają zgodę na kontakt z rodziną biologiczną. Bardzo często polega on tylko na tym, że raz w roku piszą list do rodziców biologicznych dziecka, opisując w nim jego rozwój, sporadycznie mogą dołączyć też zdjęcie. Dostarczają list następnie do ośrodka adopcyjnego, który przekazuje go rodzinie biologicznej. Jednocześnie rodzice biologiczni mogą napisać podobny list do dziecka. W tym przypadku również ośrodek adopcyjny pośredniczy w przekazaniu korespondencji.

W praktyce adopcja otwarta:

• opiera się na zaufaniu i dobrowolności,
• zawsze podporządkowana jest dobru dziecka,
• może ewoluować wraz z wiekiem dziecka.

Adopcja a kontakt dziecka z biologiczną rodziną – najczęściej zadawane pytania

Czy biologiczni rodzice mają prawo do kontaktu po adopcji?

Nie. Po adopcji biologiczni rodzice nie mają praw do dziecka, a kontakt zależy wyłącznie od decyzji rodziców adopcyjnych.

Czy dziecko może samo chcieć kontaktu z rodziną biologiczną?

Tak. Wraz z wiekiem dziecko może zadawać pytania o swoje pochodzenie. Warto wtedy zapewnić mu wsparcie i na spokojnie porozmawiać i wszystko wyjaśnić. Może też czasem potrzebować pomocy specjalisty.

Czy kontakt z biologiczną rodziną zawsze jest dobry?

Nie zawsze. Kontakt powinien służyć dziecku, a nie zaspokajać potrzeby dorosłych. Czasem jednak pomaga mu odnaleźć się w trudnej rzeczywistości, nie idealizować rodziny biologicznej.

Poznaj nasze książki o adopcji: „Moje nowe życie po adopcji – historie dorosłych adoptowanych„, „Przewodnik po procedurach adopcyjnych ”. Wybierając jedną z nich wspierasz nasze działania 🙂

Podsumowanie

Kontakt dziecka z biologiczną rodziną przed i po adopcji to temat złożony, wymagający empatii, wiedzy i elastyczności. To dziecko i jego potrzeby powinno być w centrum uwagi, a nie potrzeby rodziny biologicznej. Nie istnieje jedno dobre rozwiązanie dla wszystkich – każda sytuacja powinna być oceniana indywidualnie, z uwzględnieniem historii dziecka i jego aktualnych potrzeb.

🧧📑Zerknij też na wpis: Jak trudno jest adoptować dziecko.